گوجه‌فرنگي گياهي است با نام علمي "LYCOPERSISCOM ESCULENTUM" از خانواده سيب زميني "SOLANACEAE" که به نام عمومي "TOMATO" در جهان مشهور است‌.
ميوه اين گياه كه قسمت اصلي آن است به صورت خام يا پخته در سالاد، انواع سس‌ها، سوپ و انواع مواد غذايي به طور وسيع در جهان مورد استفاده قرار مي‌گيرد‌. اكثرا گوجه‌فرنگي را در زماني كه به رنگ قرمز است استفاده مي‌كنند و كمتر از ميوه سبز آن استفاده مي‌شود‌.
مهمترين تركيبات گوجه‌فرنگي شامل حدود"90" درصد و يا كمي‌بيشتر آب مي‌باشد و بقيه آن را پروتئين، چربي، قندهاي مختلف از جمله گلوكز و فروكتوز، ويتامين‌هاي آ، ث، كا، تيامين، ريبوفلاوين، پانتوتنيك اسيد، اسيد فوليك، ‌ويتامين اي، اسيد آمينه‌هاي ضروري، املاح معدني از جمله كلسيم، فسفر، آهن، سديم، پتاسيم، منيزيوم، مس، منگنز، كبالت، روي و آرسنيك مي‌باشد و به تازگي وجود يد نيز در گوجه‌فرنگي گزارش شده است‌.
با توجه به تركيبات ياد شده كه فقط قسمتي از تركيبات گوجه‌فرنگي را تشكيل مي‌دهند مي‌توان به خواص كم نظير آن پي برد‌. به همين دليل در سال‌هاي "1980" تا "1990" حدود "6000" مقاله تحقيقاتي در مورد تجزيه و شناسايي مواد ارزشمند اين گياه به چاپ رسيده است‌. با وجود اين كه مسلم است هنوز تحقيقات در باره گوجه‌فرنگي به پايان نرسيده و بسياري از مواد و عناصر آن كشف نشده‌اند ولي تحقيقات امروز حاكي از وجود مجموعه‌اي از عناصر و مواد بسيار ارزشمند براي انسان در اين گياه مي‌باشد كه كمتر كسي از آن آگاه بوده و به همين دليل به ارزش آن واقف نمي‌باشند‌.
املاح معدني موجود در اين گياه با ارزش وظايف مهمي‌ در بدن ايفا مي‌كند كه بسياري از آنها در تحقيقات جديد پزشكي در حال بررسي است‌. گوجه‌فرنگي در بعضي افراد ايجاد حساسيت مي‌كند كه بايد به آن توجه كرد. دانه‌هاي گوجه‌فرنگي داراي روغن مي‌باشند كه براي تهيه مارگارين، سالاد و صابون مصرف مي‌شود‌.
در طب سنتي نقاط مختلف جهان، براي گوجه‌فرنگي اثراتي در جهت تسكين و بهبود بعضي بيماري‌ها نظير آسم، سرفه، آنفلوآنزا، امراض چشم، گوش درد، حصبه، برص و تب زرد قايل مي‌باشند‌. در مراجع جديد علمي‌خاصيت‌هاي ضد ميكروب، ضد اسهال، هضم كننده و ادرارآور را براي آن ذكر كرده‌اند‌.
گر چه شباهت‌هايي بين تركيبات گوجه‌فرنگي قرمز و سبز (نرسيده) وجود دارد، ولي رنگ‌هاي گياهي موجود در گوجه‌فرنگي رسيده (قرمز) در سبز وجود ندارد و ممكن است گاهي در گوجه‌فرنگي سبز، مواد سمي ‌وجود داشته باشد‌. با توجه به ارزش غذايي و اثرات جالب دارويي آن، استفاده روزمره و يا ممتد آن در رژيم غذايي توصيه مي‌شود‌.

يکي ديگر از استفاده‌هاي باارزش گوجه‌فرنگي استفاده از ماسك آن براي خانم‌هاست‌. اين مورد به خصوص براي كساني كه به گوجه‌فرنگي حساسيت ندارند مفيد است‌. براي استفاده از اين ماسك مي‌توان پس از استحمام كه منافذ پوست بازتر مي‌باشند يك يا دو گوجه‌فرنگي تازه را له كرده و براي مدت "15" تا "20" دقيقه روي پوست صورت پهن كرد و سپس با آب شستشو داد.
اين ماسك به علت داشتن مواد ارزشمند مي‌تواند در طراوت و شادابي پوست مؤثر واقع شود. البته بايد ذكر كرد كه استفاده از ماسك‌هاي ميوه‌ها احتياج به زمان طولاني دارد و بايد هفته‌اي دو يا سه بار از آن‌ها استفاده كرد‌. چرا كه غلظت مواد مؤثر آن‌ها نسبتا پايين بوده و اثرات آنها كند است و در مقايسه با ماسك‌هاي شيميايي كه غلظت مواد آنها بيش از "20" برابر مواد طبيعي مي‌باشند، احتياج به مصرف مداوم و طولاني دارند ولي در عوض عوارض جانبي محصولات شيميايي را به دنبال ندارند‌.
با توجه به اين كه خوردن سبزي‌هاي تازه و انواع ميوه‌ها براي سلامتي و جلوگيري از چاقي بي‌رويه خانم‌ها داراي اهميت است،‌ خوردن گوجه‌فرنگي به عنوان يك ميوه باارزش در رژيم غذايي روزانه يا هفتگي توصيه مي‌شود.
مصرف مداوم گوجه فرنگي، خطر ابتلا به سرطان پروستات را كاهش مي دهد. اين عامل موثر ليكوپن نام دارد كه يك آنتي اكسيدان است و باعث قرمز رنگ شدن ميوه و سبزيجات مي شود و در برابر راديكال هاي آزاد و زيان آور اكسيژن محافظت مي كند.

تحقيقي كه بر روي "32" بيمار مبتلا به سرطان پروستات انجام گرفته، نشان داد مقدار ليكوپن در بافت پروستات افرادي كه در رژيم غذايي آنها گوجه فرنگي و فراورده هاي آن وجود دارد، زياد است. آسيبهاي ناشي از سرطان پروستات در اين افراد 28 درصد كمتر از دوراني بوده كه گوجه فرنگي مصرف نمي كردند.

اين آمار، تاثير زياد گوجه فرنگي و ليكوپن موجود در آن در پيشگيري و درمان سرطان پروستات را نشان مي دهد. كه مي توان از اين ماده به عنوان يك مكمل غذايي در رژيم بيماران استفاده كرد.
راديكال هاي آزادي كه از اكسيژن به وجود مي آيد مي تواند بسيار زيان آور بوده و تومورهاي خطرناكي را ايجاد كند.

منبع: روستاهای ایران-