زورده گندم

 

یاد گذشته ها به خیر که قبل از رسیدن فصل درو گندم زورده می کردیم. وبا چه شور حالی می خوردیم.

 زورده : گندم نیمه رسیده (که بین سبزی و زردی است) بستگی به تعداد افراد یک یا دوبسته می چینند و روی آتش می گیرندویا روی آتش می ریزند تا با حرارت آتش  گندمها نیمه پز شوند خوشه را بادست خرد کرده (پرز ) و گندم خالص را جدا می کنند که طعم خوشمزه ای دارد ویکبار امتحان کردن فرد عاشق چنین خوراکی می شود دستهای سیاه وگندم های نیمه پز عجب فضایی وعجب صفایی دارد باید امتحان کرد. همین

                                                            

یافاطمه الزهرا مدد مادر

السلام علیک یا فاطمه الزهراء یاانسیه الحورا (س)

فرا رسیدن زادروز حضرت فاطمه(س) وروز مادر گرامی باد

حيا» رشحه اي از شرم والاي اوست،
«عفاف» قطره اي از درياي مواج خصال شايسته اوست،
«کمال» سر بر آستان او مي سايد،
«ادب» درس از مکتب او مي گيرد،
«حجاب» از فاطمه آبرو دارد،
«عبادت » انيس شبانه روزي فاطمه است،
فاطمه «کوثر» است،
وفيض جوشان اين کوثر ،تا دامنه قيامت ،همواره جاري است ونيکي وخير ،خود را مديون اين درياي کرم وابرکرامت مي داند.
درود بر تو ،اي گنجينه عفاف ،اي آيينه شرف ،اي زهرا....... فاطمه ،«کوثر » است وفيض جوشان اين کوثر ،تا دامنه قيامت همواره جاري است. ميلاد فاطمه روز فوران کوثري خيرو خجستگي در غديرامامت وحراءرسالت ، بر گل فاطمي مهدي موعود(عج) ومحبين اهل بيت گرامي باد.

پخت نان در روستای دوزان

یادگذشته هابه خیر که بوی عطر نان همه خانه را بلکه همه محله رادربرمی گرفت وتو دلت می خواست این لحظه زیبا را به خاطرت بسپاری چرا که هر 10یا 15 روز یکبار تکرار می شد ومن قبل از همه چیزسراغ نان تازه می رفتم خصوصانانهایی که کمی پشت آنها به سیاهی میزند (پشت سوخته )اماروزهای خوب همانند برق وبادگذشتندوفقط با خاطرات آنها روزگار را سپری می کنیم زحمت پخت نان برعهده زنان ودختران بود.اما متاسفانه با راه اندازی نانواییهای جدیدنان تازه هم سفره رخت بست وبجای آن نانهای خمیر ویا به شدت نازک وبرشته جای گرفت وفقط گاهی اوقات تنورها روشن می شود برای پخت نان که آن هم به نان محلی اختصاص پیدا می کند (فتیر شیر) برای پخت نان قبل از هر چیز آرد را الک می کنند البته الک سوراخهای بسیار ریزی دارد واضافاتی را که در آرد هست جدا میکند و این آرد را در تشتی که مخصوص خمیر است میریزند همچنین مایه خمیر را که از قبل در آب گذاشته اند بیرون آورده وهمراه با مقداری آرددرآب در میریزند وبه به مقدار لازم آب اضافه می کنند وشروع به مالیدن خمیر میکنند و آنقدر خمیررا مخلوط می کنند تا خمیری که میخواهندبدست آید بعد از اینکه کاملا آردبه صورت خمیر در آمد روی آن را با پارچه ای میپوشانند وساعتی صبر میکند تا خمیر برسدوبعد از دو سه ساعت به خمیر سر میزنند اگر خمیر پف کرده باشد و بالا آمده باشد خمیر رسیده است (ورویدن )اما بعضی وقتها چون خمیر مایه خوب نبوده است خمیر دیرمی رسد ونانش هم خوب از کار در نمی آیدوبعضی وقتها فردی که اقدام به پخت نان می کندیادش می رود که به خمیر سر بزند خمیر بیش از اندازه پف کرده واز تشت بیرون زده که میگویند (خمیر ترش شده است) ودر این مواقع هنگام پخت نان بوی خاصی به مشام می رسد که ناشی از ترش شدن خمیر است بعد از مرحله خمیرنوبت به چونه گیری می رسد که به تعداد ده تا پانزده چونه (گنده)آماده می شود ودر سفره ای که ازقبل آماده شده وروی آن آرد ریخته شده گذاشته می شود(آرسفره)بعد از چونه گرفتن نوبت به نازک کردن خمیر میرسد (ولاکردن) که روی جایی به شکل تخته(تخونه)چونه هاراتخت و نازک میکنندبا (تیرتخونه)که از چوب باریک وبلندی ساخته می شود وقتی که به پایان نازک کردن خمیر نزدیک می شویم یک نفر تنور را آتش می کنداز قبل تنور را پر از هیزم می کنند(هیمه وپایه)تپاله که از فضولات گاو وگوسفندان بوجود می آید وتنور را روشن می کنند آنقدر بایددرتنور هیزم بریزند که تنور به رنگ قرمز دربیاید و بگویند تنور سرخ شده است و پزنده نان آماده می شود وآماده پختن نان می شوند.

به یاد مادر

مادررفت...

           ماهم می رویم ...

                    امیدوارم که رضایت حضرت حق

                               درماندن وسپس رفتن ما باشد.

چرا که سعادتمند رفتن ازاین دنیای خاکی خودسعادت می خواهد فکرکردن به این مسئله که مادر به گفته دکترها سرطان دارد وچند صباحی بیش مهمان مانیست خیلی سخت بود ومن که از ابتدا در جریان این امر قرار گرفته بودم برایم سخت ترچرا که در آخرین دیدار مثل اینکه کسی می گفت وداع آخراست به گونه ای عجیب با اوخداحافظی کردم خودم هم نمی دانستم چرا ؟ چند روز بعد علت را دریافتم .آری او رفت خیلی ساده و مظلوم ... بادردی که این چند وقت کشیده بود لاغر وتکیده واجل فرصت خداحافظی را به من نداد وبعد از به خاکسپاری به ما خبر دادند که دیگر دیر بود . چقدر زود دیر می شود

در یک روز خدا- خرداد ماه از میان ما پر کشیدورفت.

خدایا

     با تنی خسته

                با دلی پر ز امید

                          با دلی پر ز شوق زندگی

                                  و در حسرت دیدار ما رفت.

                                         او در حسرت دیدار ما و ما                                        

                                                  در حسرت دیدار او بقیه                                                                 

                                                         عمر را سپری خواهیم کرد.

                                                               روحش شاد و یادش

                                                                           گرامی باد .

   انشا الله خداونداورا با اجداد طاهرینش محشور فرماید.                                                                         

 

نشانه های آوا نگاری ( ب )

 

بل کندن  :  bol- kanden   -  از جا پریدن ناگهانی براثر ترس ، کنایه از عصبانی شدن

بلا گردوّ  : bala-gardov   -  بلاگردان، قضاگردان

بلا نسوت  : bala-nesvat   -  بلانسبت

بل بشو  : belbeshu   - آشوب ، بل بله شو هم گویند

بل بل او  : bol-bol-aw   - چشمه ای که آب آن با قل قل بیرون می آید

بلغ  : bologh   -  صدای آب هنگامی که سنگ درآن اندازند، دمیدن در آب خصوصا هنگام آشامیدن

بلغ زیدن  : bologh-zedan   - دمیدن غیر عمد درآب یا هر مایعی هنگام آشامیدن

بلک  : balak   -  آفتابگیر کلاه ، نرمی لاله گوش

بلک  :  balk   -  بلکه

بلکدار  : balak-dar   -  کلاه لبه دار، کلاه آفتابگیر داشته باشد

بلکل  : belkol   -  کلا"، تماما"(بن کل benkol )

بلکم  : bolkom   -  پرمدعا ، پرکام

بلکه  : belkeh   -  تحفه ، هدیه

بلگه بردن  :  belkeh-borden   -  بردن هدیه برای عروس

بلگه بندوّن  : velkeh- bandov   - بلگه بندان ، مراسم دادن هدیه به عروس که نشانه قطعیت یافتن نامزدی ست

بغ  : bag   - تاول کنار لب

بلگ  : balg   - برگ درخت

بلگ پشت پا  : balg-e-posht-e- pa   -  آش رشته که چندروز پس از رفتن مسافر می پزند

بل گر  : bol- ger   -  گیرنده توپ در بازی چوتل حریفان برای تصنیف روحیه او گویندبل گر کور: گیرنده توپ کور باد

بل گرهدن  : bol-geraden   -  توپ یا چیزی را ازهوا گرفن، ازجاپریدن بر اثر ترس یا عصبانی

بلگه  : balga   - برگه ، برگه پایان خدمت

بلند کردن  : bolond kerden   - بلند کردن ، طولانی کردن ، برداشتن : دزدیدن ، بیدار کردن

بلوری  : boluri   -  خرخره : تشنی ج – بلوریس کلوس زاله : گردنش مثل کرفس نورسته سفید وزیباست

بلوک  : boluk   -  حکومت ، قدرت

بلهر  : belher   -  گیاهی مانند کرفس ولی بدبو وتلخ

بلیط  : balit   - بلوط، میوه بلوط

بمونی  : be-muni   -  بمانی، نام دختر. (وقتی خانواده ای نوزادانش بمیرند نام بمونی بر کودک تازه متولد شده نهند به امید این که بماند.وقتی هم خانواده ای دختر زیاد داشته باشد نامهای چون : بسی ، دهدربس (ختربس)، هیم بس (همین بس)، زیاتی (زیادی)

نخاسته (نخواسته ) ودخیل نهند

بن  : ban   -  درخت ومیوه بن ، پسته کوهی

بن  : bon   -  بیخ ، ته ،کنار ، بغل ، کاربرد ، بن برد بیدن : (کنار سنگ بودن کنایه بدبخت وبیچاره بودن )، بن چاله : ( کنار آتشدان)

بن  : ben   -  مخفف بنیر، بنگر

بنا شادی  : be-na-shadi   - به ناشادی

بن تو  : bon-tu   -  انتهای خانه

بن توک  :  bon tuk   - روغنی که پس از ذوب کره تا ظرف می ماند که به آن آرد می افزایند و میخورند- بدو – بدو

بنجوکهی  : bonjo-kohi  -  گیاهی که از آن صمغ گیرند

بنچک  :  bomchak   - بنچاق ، اصل ونسب ، دودمان

بن چین  : bon-chin   - تارهای بدون کرک بالا وپایین قالی

بنداشته  :  bendashta   -  برجسته ، بالا آمده

بند به دست  : dast band-be-  بازی با طناب است

بند تمبووّ  : badn-tombov   -  بند شلوار ، کش

بند سیزن  : band-sizen   - بند آراسته به سکه که زنان برخود آویزند

بندگووّ  : bandegov   -  بندگان

بندل  : badal   - عدل ، بسته بزرگ ، بندل پیل ( بسته وپول )

 

برگزیده ازکتاب واژه نامه زبان بختیاری  تالیف :  آقای ظهراب مددی

ألسَّلامُ عَلَيکِ أيَّتُهَا الصِّدّيقَة الشَّهِيدَة

  یافاطمه(س) من عقده دل وا نکردم
 گشتم ولی قـبــر تو را پـیدا نکردم

  چـشـم انـتـظارم، مـهـدی )عج( بیـاید
تـا تـــربـــتـــت را، پــیــدا نـمــایــد

 آری زخم های مادر، مرهم نبیند، مگر آن که مولایمان گرد غربت از ذوالفقار

برگیرد و با ندای:

 « أنا الصَمصامُ المُنتَقِم»                                                          
منم شمشیر برّان انتقام!

 انتقام بزرگ مظلومه تاریخ را بستاند.

 آری، همه می دانیم که سرخی چشم به خون نشسته)حضرت فاطمه زهراء(سلام الله علیها را مرهمی نیست، مگر دستان موعود مادر.

  «بسم رب الزهراء »سلام الله عليها

    به وقت مرگ، پر کردم ز خـون چـشم تر خود را                                             که تنها می گذارم بین دشـمــن، شــوهـر خود را

فـتـادم ســخـت در بـسـتـر، الــهـی بـرنــدارم ســر 
                         کـه ســر بـنهـاده بر دیوار، بـینم هــمسر خود را

خــدایــا! اولـیـن مـظـلــوم عـالـم را تـو یـاری کن 
                       که امـشــب مـی دهـد از دست، تنها یاور خود را

الــهــی! تـا جـهــان بـاشــد، نـبـیـنـد دیــده طـفـلـی
                           کـنــار خــانــه زیـر تـازیــانــه، مــــــادر خــود را

اجــل ای کاش، در آن ماجرا می بست چشمم را 
                                                                                                                                                  نـمــی دیـــدم نــگـاه دردنــاک دخـــتــــر خـــود را

گواهی می دهد، فردای مـحشر عضو عضو من 
                        که کشـتـند این جماعت، دخـتـر پـیـغـمـبر خود را

علی جان گریه کن تا عقده ای از سینه بگشایی 
                          مکـن حـبـس ایـنـقـدر، آه دل غــم پـرور خـود را

از آن تـرسـم، تـو را فـردا فـلک از پـا در اندازد
که امشب می دهی از دست، رکـن دیگر خود را

حــلالـم کـن حـلالـم کـن حـلالـم کـن حــلالـم کـن 
                          خــداحـافــظ ، که گفتم با تو حــرف آخـر خود را

برگرفته از مطالب سایت کنیزان فاطمه (س)

 

خدایا به حق دل فاطمه

جدا کن حساب مرا از همه

بزن زخمه بر ساز دلتنگیم

که من تشنه جام یکرنگیم

به فکرم نباشی هدر می شوم

رهایم کنی دربه در می شوم

اللّهم العن الجبت والطّاغوت

بياد سوم خرداد آزاد سازی خرمشهر

 

مسجد جامع خرمشهر، قلب شهر بود كه مي‌تپيد و تا بود مظهر ماندن و استقامت بود. مسجد جامع خرمشهر، مادري بود كه فرزندان خويش را زير بال و پر گرفته بود و در بي‌پناهي پناه داده بود و تا بود مظهر ماندن و استقامت بود و آنگاه نيز كه خرمشهر به اشغال متجاوزان در‌آمد و مدافعان ناگزير شدند كه به آن سوي شط خرمشهر كوچ كنند باز هم مسجد جامع، مظهر همه آن آرزوهايي بود كه جز در پازپس‌گيري شهر برآورده نمي‌شد. مسجد جامع، همه خرمشهر بود.

خرمشهر از همان آغاز، خونين‌شهر شده بود. خرمشهر خونين ‌شهر شده بود تا طلعت حقيقت از افق غربت و مظلوميت رزم‌آوران و بسيجيان غرقه در خون ظاهر شود. و مگر آن طلعت را جز از منظر اين آفاق مي‌توان نگريست؟ آنان در غربت جنگيدند و با مظلوميت به شهادت رسيدند و پيكرهاشان زير شني تانكهاي شيطان تكه تكه شد و به آب و باد و خاك و آتش پيوست. اما… راز خون آشكار شد. راز خون را جز شهدا درنمي‌يابند. گردش خون در رگهاي زندگي شيرين است اما ريختن آن در پاي محبوب، شيرين‌تر است؛ و نگو شيرين‌تر، بگو بسيار بسيار شيرين‌تر است.

راز خون در آنجاست كه همه حيات به خون وابسته است. اگر خون يعني همه حيات… و از ترك اين وابستگي دشوارتر هيچ نيست پس، بيشترين از آن كسي است كه دست به دشوارترين عمل بزند. راز خون در آنجاست كه محبوب خود را به كسي مي‌بخشد كه اين راز را دريابد. آن كس كه لذت اين سوختن را چشيد در اين ماندن و بودن جز ملالت و افسردگي هيچ نمي‌يابد.

آنان را كه از مرگ مي‌ترسند از كربلا مي‌رانند. مردان مرد، جنگاوران عرصه جهادند كه راه حقيقت وجود انسان را از ميان هاويه آتش جسته‌اند. آنان ترس را مغلوب كرده‌اند تا فتوت آشكار شود و راه فنا را به آنان بياموزد.

آنان را كه از مرگ مي‌ترسند از كربلا مي‌رانند. وقتي كه كار آن همه دشوار شد كه ماندن در خرمشهر معناي شهادت گرفت، هنگام آن بود كه شبي عاشورايي برپا شود و كربلائيان پاي در آزموني دشوار بگذارند…

كربلا مقر عشاق است و شهيد سيد محمد علي جهان‌آرا چنين كرد تا جز شايستگان كسي در آن استقرار نيابد. شايستگان، آنانند كه قلبشان را عشق تا آنجا آكنده است كه ترس از مرگ، جايي براي ماندن ندارد. شايستگان جاودانند؛ حكمرانان جزاير سرسبز اقيانوس بي‌انتهاي نور نور كه پرتوي از آن همه كهكشانهاي آسمان دوم را روشني بخشيده است.

گرامی باد یاد ونام شهدای جنگ تحمیلی وشهدای روستای دوزان